Hoe herken je stress en wat doe je eraan?

afvallen minder stressEen beetje stress op zijn tijd is goed. Het zorgt ervoor dat je je grenzen opzoekt (dus: verder komt) en dat je prestaties kan leveren. Maar teveel stress is schadelijk. En het zorgt ervoor dat je niet goed kunt afvallen of op gewicht kunt blijven.

Hoe weet je of je teveel stress hebt? Een aantal praktische signalen:

  • Je kunt niks hebben, bent snel geïrriteerd.
  • Je hebt steeds minder plezier in de dingen die je doet.
  • Je voelt weinig voldoening van klussen die je afmaakt.
  • Het lukt niet meer om echt tot rust te komen. Je hoofd blijft druk of je kunt niet stilzitten.

Als je deze situatie te lang laat voortbestaan, is je leven een stuk minder leuk. Bovendien loop je het risico dat je echt afbrandt. Bovenstaande stress-signalen geven namelijk al aan dat je hormoonsysteem overbelast is. Raken je hormoonklieren echt uitgeput, dan krijg je een burnout en moet je langdurig herstellen. Kun je niets meer aan en ben je steeds (bijna) in tranen? Dat zijn signalen van een burnout, waarmee je je het beste bij je huisarts of bedrijfsarts kunt melden.

Een aantal tips als je merkt dat je teveel stress hebt en daar iets aan wilt doen:

  1. Besef dat stressen niet productief is. Het werkt averechts. Je hoopt namelijk dat het stressen ervoor zorgt dat je straks rust hebt. Daar doe je het voor: je wilt rust! Maar stressen is juist onrust en er zit geen einde aan. Je krijgt niet het leven dat je wilt.
  2. Werk één voor één toe naar gezonde gewoontes. Je hoofd is vol, dus meer dan één ding tegelijk doen is niet verstandig. Daar wordt je actielijst alleen maar voller van (en wedden dat die gezonde gewoontes dan onderaan komen te staan?). Kies iets simpels dat jou helpt om steeds een beetje te herstellen en in balans te raken. Geef het een vaste plek in je dag of week, zodat je het niet kunt vergeten. Je kunt bijvoorbeeld denken aan een vaste tijd voor je avondeten, een geschikte ontspanningsactiviteit voor de dinsdagavond, een vaste taakverdeling tussen jou en je partner of collega, een vaste pauze in je werkdag dat je tien minuten buiten loopt… kies iets wat goed is voor je en wat je haalbaar vindt. Desnoods is het iets van 1 minuut (rustig op de wc zitten bijvoorbeeld?).
  3. Doordring jezelf ervan dat stress niet ontstaat door wat je doet of hoeveel je doet. Het ontstaat door wat je erbij denkt. Een klus afmaken voor de deadline met de gedachte: ‘ha, zie mij eens lekker doorwerken!’ zal nauwelijks stress geven, maar de gedachte ‘het moet af, het moet af, want anders…’ geeft wél stress. Je eigen normen en eisen bezorgen jou stress. En misschien kun je je taak niet afschuiven of laten liggen, maar andere gedachtes trainen kan wel! Dat betekent dat je keuzevrijheid hebt, ook als je een volle agenda hebt.

Meer uitleg en adviezen hierover vind je in de boeken Meer rust en Meer energie.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Eten bij vermoeidheid

freeimage-3553235-webAls je moe bent, ben je vaak niet op je best. Je vindt jezelf misschien dus niet zo leuk. Als je dan ook nog gaat zitten eten terwijl je weet dat je dat beter niet kunt doen, zou het kunnen dat je dit soort dingen zegt: “Waarom doe ik dit nou!” “Ik heb ook geen ruggengraat.” “Ik weet toch dat ik dit niet moet doen.” “Sukkel.” “Doe nou niet!” “Ja hoor, daar ga ik weer.” “Het is ook hopeloos.”

Met zulke gedachten maak je jezelf almaar kleiner en minderwaardiger. En iemand die moe én een mislukkeling is, zal niet snel een gezonde keuze maken. Bovendien is je oordeel over jezelf niet geheel terecht. Het is niet handig om te gaan eten of snoepen als je moe bent, dat is waar. Maar het is wel logisch gedrag. Bij vermoeidheid krijg je meer stresshormonen in je lichaam en je cellen nemen minder goed energie op. Beide dingen zorgen voor een drang om extra te eten – het liefst calorierijke dingen.

Je eerste stap is dus om jezelf niet met verwijten te overladen. De tweede stap kan zijn om even een nieuwsgierige vraag aan jezelf te stellen: “Ik ben moe. Wat heb ik nu het meeste nodig?” Waarschijnlijk komt er dan vanzelf een antwoord in je op. Hopelijk zie je kans om datgene wat je nodig hebt vervolgens te regelen voor jezelf. Maar als dat niet zo is, scheelt het al een hoop dat je even serieus naar jezelf hebt geluisterd. En je beseft ook dat eten je vermoeidheid alleen maar zal verergeren.

(Tenzij je erachter komt dat je honger hebt natuurlijk! Dan is het tijd om iets gezonds te eten. Dat zal je vermoeidheid dan voor een deel wegnemen, of wellicht zelfs helemaal.)

Meer tips en oplossingen vind je in het boek Afvallen met meer succes, waar deze tekst ook uit komt.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Wat extra tijd voor belangrijke dingen

freeimage-6750398-webWie gezonde gewoontes wil opbouwen en volhouden, moet daar tijd in investeren. Maar wat doe je dan, als je geen tijd meer over hebt voor gezond leven? Of zelfs nu al tijd tekort komt voor alles op je lijstje?

Wellicht helpt het je om te bedenken dat er twee soorten bezigheden zijn die de moeite waard zijn om je tijd in te steken:

  • Dingen die je stimulans bieden (je het gevoel geven dat je iets bijdraagt en/of dat je jezelf ontwikkelt),
  • Dingen die je ontspanning bieden (herstel van je inspanningen/stimulans die je hebt gehad).

Als je nu het gevoel hebt dat je tijd tekort komt, zou het wel eens kunnen dat je niet genoeg voldoening voelt na een dag. Daarom wil je immers meer doen dan je al gedaan hebt…
Een gebrek aan voldoening kan ontstaan als je te weinig stimulans hebt en/of als je te weinig ontspanning krijgt. Dat eerste klinkt waarschijnlijk wel logisch. Te weinig ontspanning zorgt er over het algemeen voor dat mensen minder contact met hun lichaam en hun gevoel hebben. Voldoening voelen doe je met je lichaam en je gevoel. Anders had het wel ‘voldoening denken’ geheten, dan had je het met je verstand kunnen doen. Zonder ontspanning zul je dus niet de voldoening voelen van al je inspanningen. Dat zorgt voor het idee dat het nooit genoeg is wat je doet.

Terug naar het tijdgebrek. Als je tijd tekort komt, moet je niet bezuinigen op dingen die je toch al tekort komt. Zorg voor voldoende stimulerende inspanningen en voor voldoende ontspanning. Waar kan je tijdswinst dus ontstaan? Bij het wegstrepen van bezigheden die je geen stimulans én geen ontspanning bieden. Denk bijvoorbeeld aan druk bezig zijn met klusjes die niet echt nuttig zijn. Kijken naar tv-programma’s die je niet echt leuk vindt. Doorlezen in je boek terwijl je er geen oprecht plezier meer in hebt (maar het moet uit, of je hebt geen zin in wat je daarna moet doen). Praten met iemand zonder belangstelling voor hem/haar op te brengen. Sporten op een te laag tempo, alleen omdat het moet, zodat je conditie er niet op vooruit gaat.

Zijn al je activiteiten al echte stimulans of echte ontspanning? En zijn die twee ook nog in balans? Dan heb je waarschijnlijk helemaal geen probleem met je tijdsbesteding en ervaar je ook geen tijdsgebrek. Alleen voldoening.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Eerst je verantwoordelijkheden, dan je zelfzorg?

freeimage-4743098-webStel dat je te weinig tijd of energie hebt voor alles wat je wilt doen én een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt. Wat doe je dan? Eerst aan de slag gaan met je taken en verantwoordelijkheden en daarna kijken of er nog tijd voor zelfzorg overblijft. En dat laatste lukt dan niet. Je bent te moe, of de dag is om.

Een gebrek aan zelfzorg zorgt er niet alleen voor dat je je leven steeds minder leuk vindt, maar ook dat je steeds minder effectief presteert. Je bent moe, je bent minder scherp en je maakt daardoor minder goede keuzes. Zo kun je een hele dag ploeteren, zonder de belangrijkste dingen gedaan te krijgen.

Misschien denk je nu: “Ja, dat is makkelijk gezegd, maar ik kan die taken ook niet uit mijn handen laten vallen en mijn zelfzorg centraal zetten.” Een begrijpelijke reactie, maar het is de vraag of dat klopt. Je vindt het niet fijn en niet gemakkelijk om die taken te laten liggen, dat klopt wel. Maar vaak zorgt het feit dat jij de taak blijft doen ervoor dat de taak blijft bestaan én dat niemand anders hem oppakt.

Een paar voorbeelden van hoe dat werkt:

  • Ik moet wel twee keer per week stofzuigen, ook al heb ik daar de energie niet voor. (Waarom dan?) Anders is het huis te vies. (Waarvoor of voor wie?) Voor hoe ik vind dat het huis moet zijn. (Dan kun je voorlopig toch ook vinden dat het huis niet zo schoon hoeft te zijn, omdat jouw energie belangrijker is?)
    2e versie: (Waarvoor of voor wie?) Voor mijn gezin. (Willen die het huis graag schoon hebben?) Ja. (Waarom stofzuigen ze zelf dan niet?) Omdat ik het doe.
  • Ik kan niet uit het bestuur stappen, want er is niemand die mijn functie wil overnemen. (Maar dan heeft de vereniging toch geen bestaansrecht, als niemand er iets voor wil doen?) Jawel, ze vinden het heel belangrijk dat we blijven bestaan. (Waarom stappen ze dan niet in het bestuur?) Omdat ze het te druk hebben. (Jij hebt het toch ook te druk?) Ja, maar ik wil niet dat het bestuur instort. (Zij wel dan?) Nee, zij ook niet. (Dan kun jij toch uit het bestuur gaan, zodat iemand anders zich geroepen kan voelen om het over te nemen?)
  • Ik moet vanavond doorwerken en mijn ontspanning laten schieten, want ik heb mijn werk niet af. (Hoe komt dat dan?) Ik ben zo moe, dus werk ik niet zo effectief. (Dan moet je dus minder moe worden om je werk overdag af te kunnen krijgen. Wat zou je daarvoor nodig hebben?) Minder werkuren en meer ontspanning.

Kortom: het is de moeite waard om je dag en je week zo in te delen, dat je krijgt wat je nodig hebt om in topconditie te blijven (geestelijk en lichamelijk). Basisbehoeftes zijn in ieder geval gezonde maaltijden, water, voldoende slaap, zo’n 30 minuten buitenlucht en beweging per dag en ontspanning of afwisseling als je merkt dat je moe begint te worden van wat je aan het doen bent.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Enge winkel

freeimage-2578503-webKort geleden heb ik kennisgemaakt met de winkelketen Primark. Ik had begrepen dat het een winkel was waar erg goedkope kleding verkocht werd en ik stapte nieuwsgierig even binnen. Hoewel het maandag was, was het vol en liepen er overal mensen met een rolmandje… helemaal vol gegooid met kledingstukken. En toen zag ik de prijzen op de rekken: 2 euro, 3 euro, 4 euro.

Op dat moment gebeurde er iets engs: ik kreeg de neiging om precies hetzelfde te doen als al die andere mensen. Een mandje pakken en er dingen ingooien. Er hingen namelijk best leuke shirtjes op het eerst rek dat ik tegenkwam. En dat voor 2 of 3 euro. Dan kun je wel tien dingen kopen voor de prijs die je normaal voor één shirt betaalt! Wat een kans! Met andere woorden: ik werd gegrepen door de menselijke drang om meer te hebben dan ik nu had, om buitenkansjes te grijpen en vooral niets tekort te komen. Een drang die ons ver gebracht heeft in schaarste – en die ons nu, in onze situatie van overvloed, heel vaak in de problemen brengt.

Want stel je voor dat ik een mand vol kleding had afgerekend (te warm om ze te passen, maar voor die paar euro kun je geen miskoop doen, toch?). Die kledingstukken waren niet speciaal geweest, want ik hoefde er niet voor te sparen, niet te kiezen. Ik hoefde ze alleen maar in te laden. Terwijl ik niet eens iets nodig had. Niet echt. Meer kleding hebben voor weinig leek gewoon zo mooi. Maar volgende week zou dat weer mooi zijn en de week daarop weer. Zo leer je jezelf om nooit genoeg te hebben.

Deze behoefte hoort bij iets wat we ‘hedonistisch geluk’ noemen: de behoefte aan genot en comfort op de korte termijn. Hebben, nu, voor mij! Je kunt het vergelijken met het effect dat een groot buffet heeft op mensen, of een barbecue met veel verschillende soorten eten. Je wilt alles hebben en je bent bang dat je ergens naast grijpt. Als je je slag geslagen hebt, volgt lang niet altijd plezier en voldoening, want er is altijd meer te halen.

Hedonistisch geluk maakt ons leven mooier als het gecombineerd wordt met eudaimonisch geluk: het gevoel dat je een goed mens bent, dat je dingen doet die kloppen. Daarom kwam ik piepend tot stilstand in die winkel die zo’n eng effect op mij had. Een berg kleding kopen was slecht voor mij, omdat ik het zou doen omdat ik meer-meer-meer wilde hebben en niets tekort wilde komen (terwijl ik al genoeg had). En het was slecht voor iedereen en alles, want het is volstrekt onmogelijk om voor twee euro een kledingstuk in een winkel te hangen zonder dat je heel veel mensen uitbuit en het milieu extreem belast met onverantwoorde trucs. Ik wilde niet het eindpunt van die keten zijn.

Ik besloot de winkel zonder aankopen te verlaten. En dat was moeilijk. Overvloed aan je voorbij laten gaan is heel moeilijk, zelfs als je weet dat hij je niet gelukkiger maakt. Het zou niet gek zijn als jij ook regelmatig voor de bijl gaat. Maar als je gelukkig, energiek en slank wilt zijn, blijf dan stug met me mee oefenen in het maken van keuzes die echt kloppen voor jou. Dat is prima te combineren met genot: dingen veroveren die je heel graag wilt hebben en daar met je volle aandacht van genieten.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Je lichaam herprogrammeren

Als je wilt afvallen, moet je lichaam anders gaan draaien. Dat heeft veel te maken met je stofwisseling en je hormoonsysteem. De meeste mensen kunnen die flink verbeteren door 3 dingen:

1. Zorg voor voldoende voedingsstoffen.

Eet op tijd. Eet als je honger hebt natuurlijke producten tot je genoeg hebt. Dan is er geen plek meer over voor rommel. Eet dus veel groente (en fruit). Vind je dat lastig, pers dan vers groentesap. Of zoek recepten om groente lekker te bereiden.

2. Geef je lichaam kans om gifstoffen af te voeren.

Drink genoeg water (of versgeperst groentesap). Slaap genoeg. Ga naar buiten. Zorg dat je niet teveel nieuwe gifstoffen binnenkrijgt (via eten, drinken, cosmetica, etc.).

3. Voorkom verstoringen door stress.

Maak je alleen druk om dingen die echt belangrijk voor je zijn. Als je stress hebt, reageer dan af zodat de stresshormonen gebruikt kunnen worden: beweeg. Slaap zoveel als je nodig hebt. Pauzeer elke paar uur door even echt iets anders te gaan doen.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Ik schiet tekort – dus ik moet nog meer doen!

boom_smallDaarbij kan iets interessants gebeuren: wie merkt dat hij tekortschiet, wil dat ‘goedmaken’ door nog harder te werken. Hij voegt dus nog meer taken en verplichtingen toe. Alleen weet je dan zeker dat je het niet waar kunt maken. Je oude verwachtingen waren immers al te hoog, laat staan dat je nog meer kunt toevoegen. Zo bouw je almaar meer onrust op.

Eigenlijk creëer je op deze manier dus een onmogelijke situatie voor jezelf en maak jezelf wijs dat je enige oplossing is om het probleem nog erger te maken door nog hogere eisen te stellen…

Een alternatief: als je steeds je eigen normen niet haalt, doe dan even pas op de plaats. Merk op dat je onrustig bent en dat je strategie niet werkt. Kies je de belangrijkste dingen uit, maak je een haalbaar lijstje en geef je die dingen je volledige aandacht. Geef jezelf na elke taak die je afrondt even de tijd om plezier en tevredenheid te voelen.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube

Heb jij last van teveel prikkels?

goudvis smallVeel mensen hebben tegenwoordig last van teveel prikkels. Ons inwendige systeem is namelijk gemaakt om te overleven in schaarste. Als je het risico loopt dat je dingen tekort komt, kun je in schaarste maar beter gebruik maken van alles wat je tegenkomt. Eten bijvoorbeeld. En informatie.

We komen daarmee in de problemen nu er geen schaarste meer is, maar een overvloed aan aanbod. Overal is eten en informatie, overal zijn mogelijkheden, er kan van alles. En voor selecteren en ingewikkelde keuzes maken, zijn we helemaal niet gemaakt! Zo kan het gebeuren dat je teveel ‘tot je neemt’, of de verkeerde dingen.

De overvloed kun je niet afschaffen. Wel kun je jezelf een kader geven: welke dingen zijn goed en belangrijk voor je? Wat wil je bijvoorbeeld eten op een dag, welke informatie vind je echt nuttig en in welke mensen en taken wil je als eerste energie steken? Hoe meer je daarover weet, des te meer verdwijnt de ‘ruis’ van andere dingen naar de achtergrond.

Deel dit artikel:facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail
Volg ons: facebooktwitteryoutube
1 2 3